Opinie: waarom dieet en identiteit beter niet te sterk verwikkeld geraken in de weg naar duurzame voeding

Opinie: waarom dieet en identiteit beter niet te sterk verwikkeld geraken in de weg naar duurzame voeding

Ben je een vegetariër, of eet je vegetarisch? Als het over voeding gaat, lijken onze keuzes bijzonder nauw verbonden met onze identiteit. Dat kan mensen met elkaar verbinden, maar ook net uit elkaar drijven en gedragsverandering verhinderen. In deze blog leg ik daarom uit waarom ik mijn identiteit en de ingrediënten op mijn bord liever niet te veel met elkaar vermeng.    

Toen ik een drietal jaar geleden begon met mijn zoektocht naar een duurzamere levensstijl, had ik geen idee dat voeding één van de meest impactvolle keuzes is die we als individu kunnen maken. Zelfs toen ik dat wist, duurde het een tijdje voor ik mijn diepgewortelde voedingspatroon onder de loep begon te nemen.
Niet alleen bij mezelf merkte ik op hoe moeilijk het is om los te breken uit je gewoonlijke voedingspatroon, maar ook in mijn omgeving stoot(te) ik vaak op weerstand als het over eten gaat. Herhaaldelijk kreeg ik te horen dat ik ‘normaal’ moest doen en elk lichamelijk kwaaltje werd steevast geattribueerd aan mijn excentrieke voedingspatroon. Mijn voedingskeuze was voor mijn omgeving gewoon een nieuwe manier om ‘speciaal’ te zijn.

Ik eet, dus ik ben

Onze identiteit is de som van onze keuzes, en vooral bij voeding lijkt dat de nagel op de kop. Waar we geen zelfstandig naamwoord hebben voor iemand die recycleert of verpakking vermijdt, zeggen we steevast dat iemand een vegetariër, vleeseter of veganist is. Wat je in je mond stopt is meer dan een actie, het is een identiteit, en voor sommigen is die verknoping van groot belang. Denk maar aan activisten die undercover gaan in slachthuizen om vreselijke praktijken aan het licht te brengen. Alleen al om dat te kunnen verdragen is een identiteit als vegetariër of veganist een bijzonder sterk schild.
Zo’n identiteit kan je niet alleen bescherming of zekerheid bieden, maar lijkt ook een voorwaarde te zijn om aansluiting te vinden bij een bepaalde groep. Hoeveel verenigingen ken jij bijvoorbeeld, waar het lidmaatschap voornamelijk gebaseerd is op je dieet? Voor je denkt dat ik het enkel over vegan verenigingen heb, ook Weight Watchers zijn een goed voorbeeld van een groep met dieet als toelatingsvoorwaarde.

Schaamte om een stuk kaas?

Niets mis natuurlijk met het verenigen van gelijkgestemde zielen, al betekent mensen insluiten ook vaak mensen uitsluiten. Identiteiten als vegetariër en veganist duiden niet alleen overeenkomsten aan, maar ook verschillen met mensen die het niet zijn — en die verschillen zorgen niet zelden voor vervelende gesprekken en oncomfortabele situaties.
Maar waar ik persoonlijk de meeste moeite mee heb, is het moment waarop dieet een ideologie wordt in plaats van een keuze. Niemand hoeft boete te doen wanneer die een stuk vlees gegeten heeft. Niemand hoeft zicht te schamen of te biecht te gaan op social media, telkens wanneer die kaas gegeten heeft. Je lacht, maar deze gewoonten zijn schering en inslag in de zogenaamde duurzame community.

Gek vind ik dat, want een cultuur van schuld en schaamte klinkt voor mij helemaal niet als iets duurzaam. Laat staan dat het mensen motiveert om hun voedingsgewoonten te veranderen. Zelfs toen ik ooit de reactie kreeg ‘dat ik toch wel vegetarisch moest zijn’, was mijn eerste gedacht niet om mijn dieet aan te passen, maar wel om volledig af te haken. Want wie niets doet, niets verkeerd doet — is dat dan wat we willen bereiken?

Pleidooi voor imperfectie

Voor mij is duurzaamheid veeleer een kwestie van bewuste keuzes, dan van een goed omlijnde identiteit. Een duurzame levensstijl is bovenal één die je kan volhouden, eerder dan een levensstijl die beantwoord aan bepaalde regels. Natuurlijk kan je niet ontkennen dat je voeding een grote impact heeft, al weten we ondertussen ook dat er niet één heilige manier is om die impact te verkleinen.

Mij zal je dan ook nooit horen zeggen dat ik vegetarisch ben, maar wel dat ik niet vaak vlees eet en wekelijks vegan kook. Ik bekijk de veganistische keuken ook net zoals de Italiaanse of de Spaanse keuken: als een andere manier van koken, in plaats van zijn. Dat heeft voor mij de drempel serieus verlaagd en ik geloof oprecht dat het dat voor andere mensen ook kan doen.

Bovendien mogen we ook niet vergeten dat een menselijke identiteit eerder een collage dan een kleurvlak is. Zeker in tijden van social media, waar onze identiteit gefragmenteerd en gestileerd wordt, is het belangrijk om te onthouden dat mensen soms dingen doen, eten, maken, kiezen die niet volledig stroken met het beeld dat je van hen hebt. Duurzaamheid betekent voor mij dus ook begripvol zijn, want we hebben geen handvol mensen nodig die perfect duurzaam leven, maar wel miljoenen mensen die het imperfect proberen.

Blog geschreven door Sustainabrittly

Sustainabrittly opinie vegan eten blog knolkool

Instagram Sustainabrittly : @sustainabrittly